Waarom je sociale bijdragen betaalt

Elk kwartaal is de afrekening van sociale bijdragen daar weer. Een (te groot?) stuk van je inkomen moet je terug afgeven. Maar waarom eigenlijk? Als zelfstandige heb je geen werkgever die je sociale zekerheid voor je regelt - je zal het zelf moeten doen. En die "moeten" mag je letterlijk nemen, want je bent steeds verplicht om je aan te sluiten bij een sociaal verzekeringsfonds en bijdragen te betalen. Op die manier kan ook jij genieten van sociale bescherming.

Hoeveel betaal ik?

De grootte van de bijdrage, alsook de bescherming die je geniet, hangt af van de categorie waartoe je behoort:

  • Hoofdberoep
  • Bijberoep
  • Meewerkende echtgenoot
  • Gelijkstelling met bijberoep
  • Gepensioneerd met toegelaten activiteit
  • Student-zelfstandige

Hoofdberoepers zijn zij die geen ander beroep of statuut hebben waarmee ze sociale rechten opbouwen. Zij doen dit dus via de verplichte bijdragen. Zelfstandigen in hoofdberoep moeten steeds, ongeacht het inkomen, een minimum betalen van 725,62 euro per kwartaal. Het minimum wordt steeds gebaseerd op een inkomen van 13.296,25 euro. Als zelfstandige starter begin je dan ook aan deze bijdragen. Is je inkomen hoger dan dit, dan ben je meer sociale bijdragen verschuldigd. Tot een netto belastbaar inkomen van 57.415,67 euro ligt het percentage op 21% (binnenkort op 20,5%). Bij hogere inkomsten tot 84.612,53 euro, wordt er een percentage genomen van 14,16%. 

▷ Fiscadvies helpt je met het bepalen van de juiste af te betalen bijdrage zodat je nadien niet voor onaangename verrassingen komt te staan.

Bijberoeper ben je wanneer je wél voldoende sociale rechten opbouwt uit je hoofdactiviteit. Dit wilt zeggen dat je minstens voor 50% bent tewerkgesteld (60% voor vast benoemde leerkrachten). Hoeveel tijd je spendeert aan je hoofdberoep maakt niet uit. Ben je werkloos en wil je je wagen aan het zelfstandige statuut? Dit kan sinds vorig jaar via een nieuw systeem: De "springplank naar zelfstandige". Dit statuut is beperkt cumuleerbaar met je werkloosheidsuitkering op voorwaarde dat je aan alle vereisten voldoet.  

Zelfstandigen in bijberoep betalen minstens 78,73 euro per kwartaal aan bijdragen, tenzij je inkomsten lager zijn dan 1471,01 euro, dan ben je geen bijdragen verschuldigd. Van zodra je inkomen uit je zelfstandige activiteit hoger ligt dan 13.296,25 euro, betaal je evenveel al de minimumbijdrage van een zelfstandige in hoofberoep, en geniet je ook van dezelfde sociale rechten.

Ook meewerkende echtgenoten zijn verplicht om sociale rechten op te bouwen en zich aan te sluiten bij het sociaal verzekeringsfonds van de echtgenoot. Dit op voorwaarde dat zij regelmatig helpen in de eenmanszaak van hun partner zonder dat ze zelf voldoende sociale rechten opbouwen via een ander statuut. Als meewerkend echtgenoot betaal je minsten 318,76 euro per kwartaal.

Zelfstandigen in hoofdberoep en meewerkende echtgenoten kunnen opteren voor een gelijkstelling met bijberoep wanneer zij voldoen aan de voorwaarden van het bekende art. 37. Zij die gehuwd zijn met een echtgenoot met volwaardig statuut en een beperkt inkomen hebben van maximum 6965,11 euro kunnen hierop beroep doen. Voordeel is dat je lagere sociale bijdragen zal moeten betalen zoals de zelfstandige in bijberoep, nadeel is dat je sociale rechten sterk beperkt worden.

Ook gepensioneerden kunnen onbeperkt bijverdien vanaf 1 januari van het jaar waarin met 65 wordt, of wanneer men een loopbaan van 45 jaar achter de rug heeft. Is men op vervroegd persoon dan dient men de inkomsten te beperken. Als starter betaal je 112,39 euro kwartaalbijdrage, maar kan je genieten van een hogere vrijstelling tot inkomsten van 2942,03 euro en een percentage van 14,70% ipv 21%.

 

Sociale bijdragen worden steeds berekend op het inkomen van het jaar zelf. Omdat je inkomen niet gekend is, betaal je eerst voorlopige bijdragen, berekend op je geherwaardeerd beroepsinkomen van drie jaar geleden, of als starter op het minimum van 13.296,25 euro. Van zodra je inkomsten gekend zijn, volgt er dan een regularisatie.

Om bv. in 2019 te vermijden dat je nog een grote som moet bijbetalen voor het jaar 2017, zit je best even aan tafel met je boekhouder. Wij hebben zicht op je inkomsten en kunnen dus perfect inschatten hoeveel bijdragen je best betaalt. Zo vermijd je nare verrassingen achteraf. 

Wat krijg ik er nu voor terug?

Misschien heb je je deze vraag al wel eens gesteld: "Wat leveren die sociale bijdragen die ik betaal me eigenlijk op?" Sociale bijdragen betaal je om sociale rechten op te bouwen. Maar over wat spreken we dan concreet?  We leggen je kort uit wat je precies krijgt voor je sociale bijdragen:

  • Geneeskundige verzorging
  • Arbeidsongeschiktheid/gelijkstelling ziekte
  • Gezinsbijslagen
  • Moederschapsrust
  • Dienstencheques
  • Mantelzorg
  • Overbruggingsrecht


1. Je wordt ziek.
Je hebt als zelfstandige recht op terugbetaling van geneeskundige hulpverlening zoals bezoeken aan je dokter en tandarts. Na 30 dagen ziekte kan je overigens aanspraak maken op een uitkering. Dit wordt vanaf 1/1/18 zelfs al na 15 dagen.

▷ Wat doet Fiscadvies voor jou? 
Wij ondersteunen je in het doorlopen van de juiste stappen wanneer je ziek wordt en regelen de afhandeling met de overheid en de belastingsdiensten. 


2. Jij (of je partner) wordt moeder. 
In dit geval heb je als moeder recht op een aantal verschillende tegemoetkomingen. Als vrouwelijke zelfstandige of de meewerkende echtgenote kan je aanspraak maken op dienstencheques en de moederschapsrust, naast kraamgeld en/of adoptiepremie en kinderbijslag. Hier sta je op gelijke voet met werknemers in loondienst.
 
Je mag 12 weken moederschapsrust opnemen, waarvan 3 weken verplicht en 9 weken facultatief. De facultatieve weken kan je ook deeltijds opnemen; zo je nog deeltijds werken. Je krijgt een uitkering van 475,41 euro per week (of 237,71 euro deeltijds) via je ziekenfonds. Je geniet ook van vrijstelling van sociale bijdragen voor één kwartaal volgend op de bevalling met behoud van sociale rechten.Bovendien heb je recht op 105 gratis dienstencheques, die sinds 1/9/17 automatisch worden toegekend.

▷ Wat doet Fiscadvies voor jou? 
Wij brengen voor jou in kaart op welke tegemoetkomingen je precies recht hebt en wat dit financieel betekent. Zo weet je waar je je aan kan verwachten.
 

3. Je zet je zelfstandige activiteit stop.
Als je je activiteiten stopzet, kan je ook aanspraak maken een aantal sociale rechten. Het gaat hier bv. over het overbruggingsrecht. Dit is van toepassing in geval van een stopzetting wegens economische moeilijkheden, het failliet gaan, het in collectieve schuldenregeling zitten of het te maken hebben met een gedwongen onderbreking zoals een brand.

Tot 12 maanden na de maand volgend op het feit kan je zo een uitkering aanvragen van 1212,43 euro per maand. Je behoudt ook gedurende maximum 4 kwartalen je rechten op geneeskundige verzorging, gezinsbijslag en arbeidsongeschiktheidsuitkeringen, zonder dat je hiervoor bijdragen moet betalen. 

▷ Wat doet Fiscadvies voor jou? 
Wij helpen je in het proces van je stopzetting en brengen voor jou in kaart waar je recht op hebt. Zo krijg je zicht op wat deze ingrijpende verandering financieel betekent.



Om aanspraak te kunnen maken op deze rechten, is het wel van belang dat je voldoende sociale bijdragen betaalt. Ook hier zijn we goedgeplaatst om je verder te helpen: door onze expertise op vlak van boekhouding en fiscaliteit, kunnen we perfect uitrekenen hoeveel sociale bijdragen je best betaalt. 


PS: Bovenstaande geldt voor hoofdberoepers. Als je in bijberoep zelfstandige bent, betaal je minder sociale bijdragen, maar heb je ook minder sociale rechten.

 

door: Kelsey Swiggers, fiscaal juriste 

Meer items
Waarom je sociale bijdragen betaalt

Waarom je sociale bijdragen betaalt

Deel met je vrienden:
Meer items